Bericht:

Rubriek:

13 februari 2003

Jurisprudentie

Europese Hof definieert nuttige toepassing

Het Europese Hof heeft in een uitspraak verduidelijkt wat nuttige toepassing is en wat verwijdering, als het gaat om het verbranden van afvalstoffen. Het Hof volgde de lijn van het advies van de advocaat-generaal om niet de calorische waarde maar de toepassing leidend te laten zijn voor het verschil.

Het Hof oordeelde over twee zaken. In de eerste zaak had de Europese Commissie bezwaar gemaakt tegen een weigering van Duitsland om afvalstoffen te exporteren naar de cementindustrie in BelgiŽ om te worden ingezet als brandstof. Volgens Duitsland was het hoofddoel van de verbranding niet energieopwekking, dus betrof het geen nuttige toepassing maar verwijdering. Volgens de EVOA mag een lidstaat bezwaar maken tegen export als het om verwijdering gaat. De Europese Commissie vond echter dat de criteria die de Duitse autoriteiten hanteerden voor het onderscheid, niet in overeenstemming waren met het Europese recht. Zij was van mening dat het om nuttige toepassing ging. Duitsland vond echter wel aanknopingspunten om als nationale autoriteit criteria op te stellen die het onderscheid bij verbranden van afvalstoffen verduidelijken. Nederland heeft overigens vergelijkbare criteria daarvoor. Het Hof concludeert nu dat verbranding nuttige toepassing is als het voornaamste doel is dat de afvalstoffen een nuttige functie kunnen vervullen in de energieopwekking, namelijk wanneer zij een primaire energiebron vervangen. De verbranding moet ook tot gevolg hebben dat er meer energie wordt opgewekt dan door het verbrandingsproces wordt verbruikt, en dat dat energieoverschot direct wordt omgezet in bruikbare energie, zoals warmte of elektriciteit. Bovendien moet het merendeel van de afvalstoffen worden verbrand en het merendeel van de vrijgekomen energie worden teruggewonnen en gebruikt. Criteria als de calorische waarde, het gehalte aan schadelijke stoffen of dat het een mengsel van afvalstoffen betreft, hebben daar geen invloed op. Het Hof merkt echter wel op dat als een deel van de afvalstoffen die worden geŽxporteerd niet nuttig wordt toegepast maar verwijderd, dat dit in economische of milieutechnische zin gerechtvaardigd moet worden door het deel dat nuttig wordt toegepast.
De tweede zaak handelde over een geschil tussen Luxemburg en de Europese Commissie. Luxemburg had de export van huishoudelijk en daarmee vergelijkbaar afval naar een Franse AVI geweigerd. Men vond de verbranding namelijk verwijdering, ondanks dat daarbij energie werd opgewekt. Het hoofddoel van de installatie is het verwijderen van afvalstoffen, niet het opwekken van energie. Het Hof oordeelde in lijn met de vorige uitspraak. Allereerst merkte het op dat het niet uitmaakt of het om huishoudelijk afval of ander afval gaat. De EVOA spreekt over afvalstoffen die nuttig worden toegepast; huishoudelijk afval zou daar ook onder kunnen vallen. Maar het Hof oordeelde dat Luxemburg de export terecht heeft aangevochten, omdat de betreffende Franse AVI primair bedoeld is voor thermische behandeling van afvalstoffen. Het hoofddoel is dan verwijderen van afvalstoffen en kan niet tegelijkertijd het nuttig toepassen van afvalstoffen tot doel hebben, ook al wordt een deel van de energie teruggewonnen. Dat is namelijk een neveneffect. Als onderscheid noemt het Hof dat de installatie, indien zij niet zou worden bevoorraad, gebruik had moeten maken van een primaire brandstof of de AVI moet betalen voor de aangeleverde afvalstoffen, zoals bij een primaire brandstof.
De twee uitspraken hebben gevolgen voor het Nederlandse afvalbeleid, zoals dat net is vastgesteld in het LAP. Het ministerie van VROM is bezig om te kijken hoe en waar aanpassingen nodig zijn. Duidelijk is wel dat het beslisschema voor het verschil tussen nuttige toepassing en verwijdering, dat gebaseerd is op een calorische waarde van 11,5 MJ/ton, niet zal kunnen blijven bestaan. De hoofdlijnen van het beleid zullen niet wezenlijk veranderen, maar voor individuele gevallen kan de situatie wel degelijk wijzigen.


© Uitgeverij Noordhoek BV