afval!

 

Publicaties

30-05-97 


De concurrentiepositie van particuliere afvalbedrijven ten opzichte van (semi-) overheidsgedomineerde instellingen

De overheid doet aan oneerlijke concurrentie in de afvalbranche. Het grootste deel van de afvalinzamelende bedrijven die eigendom zijn van provincie of gemeente, is vrijgesteld van BTW-heffingen en vennootschapsbelasting. Daarnaast profiteren de (semi)overheidsorganen onder andere van goedkope huisvesting in overheidsgebouwen, worden afzetgaranties verstrekt en is er sprake van kruissubsidiëring. Dit laatste is het geval als een onderneming actief is op de vrije markt en dit met algemene middelen bekostigt. Bijvoorbeeld de inzameling van bedrijfsafval door een gemeentelijke dienst. Dit concludeert het Onderzoekcentrum Onderneming & Recht van de Katholieke Universiteit Nijmegen in een onderzoek naar de concurrentiepositie van particuliere afvalbedrijven en overheidsgedomineerde instellingen.

Het onderzoek is uitgevoerd in opdracht van de Vereniging Afvalbeheer, de branchevereniging van particuliere inzamelbedrijven. Volgens onderzoekster mr. A.A. van Rossum voldoen overheidsbedrijven niet aan de wettelijke voorwaarden voor commerciële activiteiten. Het inzamelen en verwerken van bedrijfsafval is geen publieke taak, en volgens haar kan ook de inzameling van huisvuil niet langer een exclusieve aangelegenheid van de overheid zijn. Als overheidsbedrijven zich op de vrije markt begeven, dan alleen als de kruissubsidiëring wordt opgeheven. Daarnaast moet een duidelijke boekhouding worden gevoerd waarin een scheiding is aangebracht tussen de exploitatie van de commerciële en de traditionele diensten.

Het rapport trekt tot slot de opmerkelijke conclusie dat de privaatrechtelijke regulering van de afvalsturing niet is toegestaan, omdat het een onaanvaardbare doorkruising is van de Wet milieubeheer. Want, zo stelt het rapport, in de Wet Milieubeheer is geen grondslag terug te vinden voor de privaatrechtelijke sturing. En juist door deze ondernemingen wordt op dit moment de afvalsturing gerealiseerd.

In een eerste reactie zegt de heer Donders, directeur van de Vereniging Afvalbeheer, dat hij en zijn leden door het rapport gesterkt worden in hun oorspronkelijke vermoedens. De leden constateren regelmatig oneerlijke concurrentie van wat in de wandelgangen de "bij-klussende overheid" wordt genoemd. Met het onderzoek wilde men aantonen dat de klachten ook reëel zijn. Bovendien wil men hiermee de politiek informeren. Dat laatste is ook al gelukt, omdat zowel het Ministerie van Economische Zaken als van Financiën inmiddels interesse hebben getoond.

Zie ook het rapport van KPMG/BEA 'Afvalverwijdering en reiniging tussen milieu en economie' van januari 1998, waarin het standpunt van de NVRD wordt geformuleerd.


© Uitgeverij Noordhoek